657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

İstihdam şekilleri (madde 4)

Kanunun 4. maddesine göre kamu hizmetleri memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. Geçici personeli düzenleyen (C) fıkrası ise 2017'de kaldırıldı.

• Memur (4/A): Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini yerine getirmekle görevlendirilenler.
• Sözleşmeli personel (4/B): Özel meslek bilgisi ve ihtisas gerektiren işlerde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeyle çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu görevlileri.
• Geçici personel (4/C): Bu fıkra 20 Kasım 2017 tarihli 696 sayılı KHK ile kaldırıldı; geçici personel pozisyonlarında çalışanlar Kanun'un geçici 43. maddesiyle 4/B sözleşmeli personel pozisyonlarına geçirildi.
• İşçiler (4/D): Sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan sürekli işçiler ile mevsimlik ya da kampanya işlerinde çalışanlar.

Hizmet sınıfları (madde 36)

Kanuna tabi kurumlarda çalışan memurlar 12 hizmet sınıfında toplanır:

1. Genel İdare Hizmetleri Sınıfı
2. Teknik Hizmetler Sınıfı
3. Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı
4. Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı
5. Avukatlık Hizmetleri Sınıfı
6. Din Hizmetleri Sınıfı
7. Emniyet Hizmetleri Sınıfı
8. Jandarma Hizmetleri Sınıfı
9. Sahil Güvenlik Hizmetleri Sınıfı
10. Yardımcı Hizmetler Sınıfı
11. Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfı
12. Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfı

Memur olmanın genel şartları (madde 48)

• Türk vatandaşı olmak
• Kanunun 40. maddesindeki yaş şartlarını ve 41. maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak
• Kamu haklarından mahrum bulunmamak
• Kasten işlenen bir suçtan bir yıl ya da daha fazla hapis cezası almamış olmak; affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ya da kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak
• Askerlikle ilgisi bulunmamak, askerlik çağına gelmemiş olmak ya da askerliğini yapmış, erteletmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak
• Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak

Özel şart olarak, hizmet göreceği sınıf için belirtilen okullardan birinden diploma almış olmak ve kurumun kendi mevzuatındaki şartları taşımak gerekir. Kanunun 50. maddesine göre devlet memuru olarak atanacakların açılacak devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve kazanmaları şarttır; bu sınav çoğu kadro için KPSS'dir.

İzinler (madde 102-108)

Hizmeti 1-10 yıl olan memurun yıllık izni 20 gün, 10 yıldan fazla olanın 30 gündür. Analık izni 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun'la toplam 24 haftaya çıktı; babalık izni 10 gün, evlilik ve ölüm izni 7 gündür. Bütün izin türleri ve süreleri memur izinleri sayfasında.

Disiplin cezaları (madde 125)

• Uyarma: Memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesi.
• Kınama: Memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazıyla bildirilmesi.
• Aylıktan kesme: Memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılması.
• Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlığına göre memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 1-3 yıl durdurulması.
• Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarma.

Her cezayı gerektiren fiil ve haller maddede tek tek sayılır. Örneğin özürsüz ya da izinsiz göreve geç gelmek uyarma, özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirir.

Maaş (madde 154)

Aylık gösterge tablosundaki rakamlar ile ek gösterge ve kıdem aylığı göstergeleri aylık katsayıyla çarpılarak TL'ye çevrilir. Güncel katsayılar ve zam oranları memur zammı ve maaş katsayıları sayfasında.